Ολοκληρώθηκε το 2nd Inclusion Festival στην Κοζάνη

Η συνεργατικότητα στο επίκεντρο – Η συμπερίληψη στην πράξη

«Η διαφορετικότητα είναι γεγονός. Η συμπερίληψη είναι επιλογή.»

Με αυτό το μήνυμα ολοκληρώθηκε στην Κοζάνη το 2nd Inclusion Festival, μια διήμερη διοργάνωση ενημέρωσης, διαλόγου και βιωματικών δράσεων για τη διαφορετικότητα, τη συμπερίληψη και την ψυχική υγεία, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Το φετινό Φεστιβάλ έθεσε στο επίκεντρο τη συνεργατικότητα και αποτέλεσε συλλογική διοργάνωση της IONOS NGO, του Πανελλήνιου Σωματείου Ασθενών με Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία – SMA HELLAS, του Ενιαίου Κοινωνικού Δικτύου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και του Δήμου Κοζάνης.

Η κοινή παρουσία φορέων, υπηρεσιών, επαγγελματιών, ανθρώπων της εκπαίδευσης και της απασχόλησης και, κυρίως, των ίδιων των ατόμων με αναπηρία ανέδειξε το βασικό μήνυμα της διοργάνωσης: η συμπερίληψη απαιτεί συνεργασία, δικτύωση και ενεργή συμμετοχή για να μετατραπεί από αρχή σε καθημερινή πράξη.

Χαιρετισμοί και ένα σημαντικό μήνυμα για τον Προσωπικό Βοηθό

Την εκδήλωση χαιρέτισαν, μεταξύ άλλων, ο κ. Μάδικας, Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου Κοζάνης, η Βασιλική Βόντσα, Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κοζάνης, και η Ελένη Χονδροματίδου, Εντεταλμένη Σύμβουλος Κοινωνικής Μέριμνας και Συμπερίληψης Κοινωνικών Ομάδων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε το μήνυμα του Κωνσταντίνου Μεγαρίτη, Γενικού Γραμματέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ο οποίος στάθηκε στην πρωτοβουλία της Κοζάνης και στη σημασία της γνωριμίας της τοπικής κοινωνίας με τον θεσμό και το επάγγελμα του Προσωπικού Βοηθού.

Στο μήνυμά του ανέδειξε την πρωτοβουλία της Κοζάνης ως μια καλή πρακτική που ανοίγει τον δρόμο, ώστε μέσα από την ενημέρωση της κοινωνίας να γνωρίσουν περισσότεροι άνθρωποι το νέο επάγγελμα, να υπάρξουν διαθέσιμοι Προσωπικοί Βοηθοί και ο θεσμός να μπορέσει να εφαρμοστεί ουσιαστικά στην καθημερινότητα των ατόμων με αναπηρία.

Το μήνυμα αυτό συμπύκνωσε και έναν από τους βασικούς στόχους της διοργάνωσης: ο Προσωπικός Βοηθός να γίνει γνωστός όχι μόνο ως κοινωνική υπηρεσία, αλλά και ως νέο επάγγελμα, ώστε η ανεξάρτητη διαβίωση να γίνει πραγματική δυνατότητα επιλογής.

Συμπερίληψη στην πράξη

Στην πρώτη θεματική ενότητα, ο Αλέξιος Καβαδάτος, Πρόεδρος της IONOS NGO και Κλινικός Ψυχολόγος, ανέδειξε τη σημασία της ουσιαστικής συμπερίληψης και της μετάβασης από τη θεωρία στην πράξη.

Η Άννα Τσιαούση, Κοινωνική Λειτουργός του Δήμου Κοζάνης, και ο Ευθύμιος Τσαμπουρίδης, Νοσηλευτής, παρουσίασαν τη θεματική της δικαστικής συμπαράστασης, ενημερώνοντας για τον θεσμό, τον ρόλο του δικαστικού συμπαραστάτη και τα σχετικά ζητήματα υποστήριξης.

«Ρόλοι ξεκάθαροι. Ζωή πιο ελεύθερη»

Η δεύτερη ενότητα επικεντρώθηκε στην πρόσβαση στην εργασία και στον Προσωπικό Βοηθό, τόσο ως θεσμό ανεξάρτητης διαβίωσης όσο και ως νέο επάγγελμα.

Η Δήμητρα Πρωτοψάλτη, Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Τμήματος Ειδικών και Ευπαθών Ομάδων και Ισότητας της ΔΥΠΑ, παρουσίασε δράσεις, υπηρεσίες, προγράμματα και δυνατότητες απασχόλησης για τα άτομα με αναπηρία. Στην ενημέρωση συνέβαλε και η Κυπαρισσούλα Σερέτη, Κοινωνική Λειτουργός του Γραφείου Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων (ΕΚΟ) Θεσσαλονίκης της ΔΥΠΑ.

Η Βασιλική Σιαλβέρα, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Σωματείου Ασθενών με Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία – SMA HELLAS, παρουσίασε τον ρόλο και τα καθήκοντα του Προσωπικού Βοηθού, τα επαγγελματικά όρια και τη σχέση του με το άτομο με αναπηρία και την οικογένεια, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αυτονομία, την αυτοδιάθεση και την ανεξάρτητη διαβίωση.

Ο Προσωπικός Βοηθός δεν αποφασίζει αντί του ατόμου με αναπηρία ούτε υποκαθιστά την οικογένεια. Υποστηρίζει το ίδιο το άτομο ώστε να μπορεί να κάνει τις επιλογές του και να συμμετέχει ενεργά στην κοινωνική, εκπαιδευτική και επαγγελματική ζωή.

Η ανάγκη για υποστήριξη δεν αφαιρεί το δικαίωμα στην επιλογή.

Ανθεκτικότητα, φροντίδα και αυτονομία

Στην τρίτη θεματική ενότητα, «Η ανθεκτικότητα ως Δικαίωμα: Συμπερίληψη, Φροντίδα και Αυτονομία», συμμετείχαν η κ. Βλαχοπούλου και η Ελένη Χατζηγιαννακίδου, Ψυχολόγος, από το Ενιαίο Κοινωνικό Δίκτυο της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ανθεκτικότητα, η φροντίδα και η αυτονομία, αλλά και η σημασία της δικτύωσης των υπηρεσιών και των φορέων για την αποτελεσματικότερη υποστήριξη των πολιτών.

Να γνωρίσει η κοινωνία το νέο επάγγελμα

Κεντρικός στόχος της δράσης για τον Προσωπικό Βοηθό ήταν η ενημέρωση να μην περιοριστεί στα άτομα με αναπηρία και στις οικογένειές τους, αλλά να φτάσει και σε ανθρώπους που μπορούν να επιλέξουν αυτό το νέο επάγγελμα.

Για τον λόγο αυτό η δράση απευθύνθηκε σε ανέργους και αναζητούντες εργασία, στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Κοζάνης, σε σπουδαστές ειδικοτήτων Νοσηλευτικής και Υγείας, σε Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης και δομές απασχόλησης, καθώς και σε Προσωπικούς Βοηθούς με εμπειρία από το πιλοτικό πρόγραμμα.

Η λογική είναι απλή αλλά καθοριστική: για να μπορεί το άτομο με αναπηρία να επιλέξει τον Προσωπικό Βοηθό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του, πρέπει να υπάρχουν ενημερωμένοι και διαθέσιμοι επαγγελματίες σε κάθε τοπική κοινωνία.

Η ενημέρωση και η γνωριμία με το επάγγελμα μπορούν να ενισχύσουν τη συμμετοχή στο Μητρώο και να δημιουργήσουν τις πραγματικές προϋποθέσεις ώστε ο θεσμός να λειτουργήσει στην πράξη.

Βιωματικά βίντεο απέναντι στα στερεότυπα

Η παρουσίαση πλαισιώθηκε από σύντομα βιωματικά βίντεο με τη συμμετοχή των ίδιων των ατόμων με αναπηρία. Με χιούμορ και καταστάσεις της καθημερινότητας παρουσιάστηκαν στερεότυπα που εξακολουθούν να υπάρχουν: όταν κάποιος απευθύνεται στον συνοδό αντί στο ίδιο το άτομο με αναπηρία, όταν θεωρεί ότι κάποιος άλλος αποφασίζει για εκείνο ή όταν η υποστήριξη συγχέεται με την υπερπροστασία.

Μέσα από αυτά αναδείχθηκαν με απλό τρόπο οι διακριτοί ρόλοι του ατόμου με αναπηρία, της οικογένειας και του επαγγελματία Προσωπικού Βοηθού.

Για τη δημιουργία των βίντεο ευχαριστούμε τον Κώστα Καρανάτσιο για το σενάριο, τον Χρήστο Σουμπάκη για τη λήψη και τον Κώστα Μανουσαρίδη για την επεξεργασία και την παραγωγή. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης, Στέλιο Χλιάρα, για τη στήριξη της ιδέας από την πρώτη στιγμή.

Στα βίντεο συμμετείχαν ο Αλέξανδρος Χάτσιος, από τον Σύλλογο Γονέων, Κηδεμόνων και Φίλων ΑμεΑ Δυτικής Μακεδονίας, ο Χάρης Σακαλής, από το Κ.Δ.-Η.Φ. ΑμεΑ «Σύμπλευση», η Κάτια Σιαλβέρα, από τη SMA HELLAS, καθώς και οι εθελοντές ηθοποιοί του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Δημήτρης Γαλανάκης και Γρηγόρης Ποιμενίδης.

Τον συντονισμό και την παρουσίαση της ενημερωτικής εκδήλωσης ανέλαβε η δημοσιογράφος και επικοινωνιολόγος Βάσω Ανουλίδου, ενώ για τη φωτογραφική κάλυψη των δύο ημερών ευχαριστούμε τον Δημήτρη Στραβό.

Περισσότεροι από 300 μαθητές γνώρισαν τη συμπερίληψη στην πράξη

Τη δεύτερη ημέρα του Φεστιβάλ, περισσότεροι από 300 μαθητές από το Ωνάσειο Γυμνάσιο Κοζάνης, το Ωνάσειο Λύκειο Κοζάνης, το 13ο Δημοτικό Σχολείο και το 9ο Δημοτικό Σχολείο Κοζάνης συμμετείχαν στις δράσεις.

Οι ερωτήσεις, το ενδιαφέρον και η ενεργή συμμετοχή τους επιβεβαίωσαν τη σημασία της ενημέρωσης από τη σχολική ηλικία. Η αποδοχή της διαφορετικότητας και ο σεβασμός στα δικαιώματα δεν είναι απλώς έννοιες που διδάσκονται· καλλιεργούνται μέσα από την επαφή, τη γνώση και τη συμμετοχή.

Από την Κοζάνη και σε άλλες πόλεις

Το 2nd Inclusion Festival ολοκληρώθηκε, αλλά η προσπάθεια συνεχίζεται. Η εμπειρία της Κοζάνης μπορεί να αποτελέσει ένα παράδειγμα για αντίστοιχες δράσεις και σε άλλους Δήμους: ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας, γνωριμία με το επάγγελμα του Προσωπικού Βοηθού, προσέλκυση νέων επαγγελματιών και ουσιαστική εφαρμογή του θεσμού εκεί όπου ζουν τα άτομα με αναπηρία.

Γιατί η συμπερίληψη δεν ολοκληρώνεται σε ένα Φεστιβάλ. Αποκτά νόημα όταν περνά στην καθημερινότητα.

Ανήκω. Συμμετέχω.
Η φωνή μου ακούγεται.
Η γνώμη μου μετράει.
Συνδιαμορφώνω.

Αυτή είναι η συμπερίληψη στην πράξη.